Bolivya yönetimi, 8 Haziran'da orduya protestoları bastırma yetkisi veren yasal düzenlemeye rağmen; sokağa çıkma kararı almaktan kaçınıyor. Bu durum, hükümetin direnişi yıpratma ve uzun soluklu gerilimi sürdürme politikası izlediği şeklinde değerlendiriliyor. Öte yandan kentlerde yaşanan gıda ve temel ihtiyaç maddeleri kıtlığı, protesto eylemlerinin doğasını değiştiriyor ve yol kesen direnişçilerin eylemleri son dönemde hafifliyor[1].
Ordu Yetkisi Var Ama Harekete Geçmiyor
8 Haziran’da meclisten geçen yasa değişikliğiyle Bolivya ordusuna tam yetki verilmesine rağmen, Devlet Başkanı Luis Arce ve hükümeti orduyu sokaklarda müdahale etmek için görevlendirmekten çekiniyor. Uzmanlar, bu tutumun hem uluslararası alanda itibar kaybını önlemek hem de ülke içindeki tansiyonu kademeli olarak azaltmak amacıyla alınmış stratejik bir karar olduğunu öne sürüyor. Ordunun sahaya sürülmemesi, hükümetin doğrudan çatışmaya girmeden direnişi güçten düşürme yaklaşımı olarak yorumlanıyor[1].
Gıda Kıtlığı Protestoları Etkiliyor
Kentlerde gözlenen gıda ve temel malzeme sıkıntısı, hükümet karşıtı gösterilerin görece yumuşamasına yol açıyor. Pek çok direnişçi grup, uzun süredir uyguladıkları yol kesme eylemlerini hafifleterek yer yer kaldırıyor. Bu durum, halkın günlük yaşamında yoğun sıkıntılarla karşılaşması sebebiyle halk desteğinin azaldığı analizlerine temel oluşturuyor. Ekonomik zorlukların derinleşmesiyle sürmekte olan protestolara olan enerjide aşınma yaşanıyor[1].
Hükümetin Strateji Değerlendirmesi
Hükümetin orduyu hazır bekletmesi, ulusal ve uluslararası gözlemcilerce kriz yönetiminde bir denge arayışı olarak değerlendiriliyor. Silahlı kuvvetlerin sahaya sürülmesi, geniş çaplı bir güvenlik krizi riski taşırken, bu hamle karşılıklı gerilimi ve şiddeti artırabilir. Bu nedenle hükümet, orduyu devre dışı bırakarak bir yandan direnişi yıpratmayı hedefliyor ancak çatışmayı da şiddetlendirmekten kaçınıyor.
Direniş ve Kamuoyu Dinamikleri
Öte yandan halk arasında oluşan gıda kıtlığı ve ekonomik zorluklar nedeniyle, direniş hareketlerine destek azalma eğiliminde. Kent içi blokajların kaldırılması, hükümet karşıtı hareketlerin mobilizasyonunda bir gerilemeye işaret ediyor. Bu gelişmeler, mevcut huzursuzluğun bir süre daha uzlaşma ya da müzakereyle çözülmesi beklentisini güçlendiriyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Bolivya'da hükümetin orduyu sahaya sürmeme tercihiyle birlikte, direniş hareketleri yıpranma sürecine girmiş durumda. Kentlerde gözlenen gıda kıtlığı direnişi etkilerken, hükümet ile muhalefet arasındaki gergin atmosfer bir süre daha devam edecek gibi görünüyor. Önümüzdeki günlerde olası siyasi müzakereler ya da yeni gelişmeler, ülkedeki bu tedirgin durumu etkileyecek ana etmenler arasında yer alacak.
