Anayasa Mahkemesi (AYM) bugün gerçekleştirdiği Genel Kurul toplantısında, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapılan başvuru üzerine, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde düzenlenen süresiz yoksulluk nafakası hükmünü iptal ederek hukuk dünyasında önemli bir dönüm noktası oluşturdu[1].
Anayasa Mahkemesi'nin Kararının Temel Gerekçeleri
AYM Genel Kurulu, yapılan başvuruyu değerlendirirken süresiz nafaka düzenlemesinin temel hak ve özgürlükler açısından de dengesizliklere yol açtığını vurguladı. Mahkeme, süresiz nafakanın hem borçlu hem de alacaklı taraf açısından sosyal ve ekonomik adalet bakımından sorun yarattığını belirtti. Özellikle günümüzde toplumsal ve ekonomik yapının değiştiği, kadınların iş hayatına daha fazla entegre olduğu bu ortamda, süresiz nafaka uygulamasının sürdürülebilir olmadığına dikkat çekildi[1].
Hukuki Boyut ve Anayasal Temeller
Mahkeme, iptal kararını anayasal eşitlik ilkesi ve mülkiyet hakkı bağlamında değerlendirdi. Süresiz nafakanın, özellikle borçlunun mali gücünü aşan uzun vadeli yükümlülükler doğurmasının, Anayasa'nın ilgili maddeleri ile uyumsuz olduğu ve kişisel özgürlüklerin kısıtlanmasına sebebiyet verdiği ifade edildi. Bu karar, sosyal adalet ile bireysel haklar arasındaki hassas dengeyi yeniden tesis etme amacını taşıyor.
Kararın Toplumsal ve Yargısal Etkileri
Bu gelişme, Türkiye'de nafaka sisteminin yeniden yapılandırılması tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Süresiz nafaka uygulamasının kaldırılması, boşanma davalarında tarafların maddi sorumluluklarının sınırlandırılması anlamına gelirken, kadınların sosyal ve ekonomik güvenceye erişim biçimleri de dikkate alınarak yeni düzenlemeler yapılması bekleniyor. Ayrıca karar, Aile Mahkemeleri'ndeki uygulamaların da somut olaylar çerçevesinde farklılaşmasına yol açabilir.
Uzmanların ve Sivil Toplumun Görüşleri
Hukukçular, kararın kadın hakları savunucuları ile nafaka yükümlülüğünü taşıyan taraflar arasında tartışmalar yaratabileceğini belirtiyor. Kadın örgütleri, süresiz nafakanın kaldırılmasının geniş bir sosyal güvenlik sistemi ile desteklenmesi gerektiğini savunurken, hukuk çevreleri kararı sosyal gerçeklerle uyum sağlaması bakımından olumlu karşılıyor. Bu kapsamda 2026'nın ilerleyen aylarında nafaka mevzuatında kapsamlı reformların gündeme gelmesi bekleniyor.
Sonuç ve Gelecek Perspektifi
Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafakanın iptali, nafaka sisteminde dönüştürücü bir adım olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki süreçte mevzuat değişikliklerinin hız kazanması, uygulamada taraflar arasında denge kurulmasına zemin hazırlaması bekleniyor. Hukuk sistemi, hem bireysel hakları gözetirken hem de toplumsal adaleti tesis edecek yaklaşımlar geliştirmeye çalışacak. Bu nedenle, kararın ardından yapılacak düzenlemeler yakından takip edilecek[1].
